wtorek, 19 kwietnia 2011

Europa Południowa- Włochy

   Katedra w Mediolanie 

Katedra w Mediolanie jest największą na świecie gotycką świątynia, a trzecią co do wielkości świątynią katolicką świata, zaraz po bazylice św. Piotra w Rzymie i katedrze w Sewilli. Jej budowę rozpoczął Gian Galezza Visconti w 1386 r. i kontynuowana była przez następne stulecia, aby zakończyć się dopiero w 1813 r. Pierwsze spojrzenie na katedrę pozostawia niezapomniane wrażenie. Fasada zbudowana z białego marmuru sprowadzanego z kamieniołomów Candoglio koło Lago Maggiore i ozdobiona ogromną ilością rzeźb, płaskorzeźb i piętrzących się pinakli, sprawia wrażenie niemożliwej do ogarnięcia. Dolna cześć fasady jest barokowa, natomiast w części górnej dominuje gotycki charakter budowli. Wszystkie pięć portali pochodzi z XVI w. Niesamowity gąszcz szczegółów można podziwiać zwiedzając taras katedralny. Są dwa sposoby dostania się na górę - można wejść schodami (5 EUR) lub wyjechać windą (7 EUR). Z dachu katedry rozpościera się niesamowity widok na cały Mediolan, Alpy oraz Nizinę Padańską.
Wnętrze katedry podzielone jest pięcioma nawami i ponad 50 wysokimi pilastrami i osiąga długość 150 m. Transept podzielony jest na trzy nawy i długi na 90 metrów. Obie budowle udekorowane są pięknymi witrażami, wąskimi i długimi, najstarsze z nich pochodzą z XV i XVI wieku. Absyda jest obszarem bardziej oświetlonym, udekorowana trzema ogromnymi i majestatycznymi witrażami z zakrzywionym żebrowaniem oraz różycami, dzieło artysty francuskiego Nicolas de Bonaventura, pracującego pod dyrekcją architekta Filippino degli Organi z Modeny. Ołtarz główny i chór z drzewa orzechowego, znajdujący się z tyłu, jest dziełem artysty Pellegrino Ribaldiego, pochodzi z końca XVI w. W krypcie zachowana jest urna ze srebra z relikwiami San Carlo Borromeo, arcybiskupa z XVI wieku i ważnej postaci w historii Mediolanu. Inne zabytki godne uwagi to: mauzoleum Gian Giacomo di Medici z XVI w., posąg San Bartolomeo, kandelabr z brązu, dzieło francuskie z XIII wieku, i skarbiec katedralny (wstęp 1 EUR).  Do konstrukcji katedry zostały wchłonięte reszty bazyliki i baptysterium wczesnochrześcijańskich dawniej istniejących. Katedra w Mediolanie to budowla wielkich liczb. 550 000 marmurowych płyt, 411 800 m sześciennych kubatury, jednocześnie może pomieścić 40 000 wiernych, 157 m długości zewnętrznej, 96 filarów, 130 sklepień, 160 okien, 145 iglic, 3300 rzeźb różnej wielkości i wreszcie 45 m od podłogi do sklepienia głównej nawy. Wielką liczbą jest też czas budowy - prawie 600 lat. Wstęp do katedry jest bezpłatny, należy jednak pamiętać o odpowiednim stroju. W krótkich spodenkach, odkrytych ramionach i krótkich spódniczkach nie wejdziemy do wnętrza tej fascynującej świątyni.
Zakończenie budowy: 1813 r.
Styl: gotycki 

Europa Południowa- Hiszpania

   Wielki Meczet w Kordowie 

Mezquita – meczet. Tak zwą Hiszpanie katedrę w Kordobie. Nazwa odzwierciedla zawiłą historię budowli. Pierwszą katedrę postawili jeszcze Wizygoci około 600 roku. W 785 roku Arabowie zbudowali w jej miejscu meczet, który powiększali i upiększali przez kolejne 200 lat. W efekcie powstała jedna z najwspanialszych sal modlitewnych na świecie. Zajmowała 1,5 ha, a jej dach spoczywał na 606 kolumnach i filarach połączonych charakterystycznymi biało-czerwonymi łukami. Jeśli ktoś stanął na środku sali, widział wokół siebie tylko ginący w półmroku las kolumn. W XIII w. Kordobę odzyskali chrześcijanie i przekształcili meczet w kościół. Początkowo niewiele zmienili, ale w 1523 zaczęli budować w samym centrum sali modlitewnej katedrę, psując tym samym dzieło muzułmańskich budowniczych. Na zdjęciu poniżej widać bryłę katedry wystającą z niskiego meczetu.
Zakończenie budowy: 987 r.
Styl: mauretański  

Europa Południowa- Portugalia

   Klasztor Hieronimitów w Belem 

Klasztor Hieronimitów w Belem jest najcenniejszym zabytkiem Lizbony a obok niego mieści się wspaniały park nazywany zaczarowanym ogrodem. Budowę tego wspaniałego klasztoru Hieronimitów rozpoczętą w 1501 roku a  zlecił ją Manuel I (panował w latach 1495-1512). Budowa finansowana była z podatków z handlu korzennego z Afryką i Wschodem a powstała w miejscu dawnej kaplicy m założonej przez samego Henryka Żeglarza. Klasztor reprezentuje styl manueliński ,  jest to połączenie gotyku i renesansu, charakteryzującego się są motywami i symbolami związanymi z morzem i żeglugą.   Klasztor długo był pod opieką zakonu św. Hieronima  Prace ukończono dopiero wiek później.  Brali w nich udział liczni architekci, malarze i mistrzowie budowlani, niektórzy poświęcili temu niemal całe życie. Belem -  to oddzielna dzielnica nad Tagiem, skąd w roku 1497 Vasco da Gama
wyruszył na podbój Indii. Wtedy to niedługo po jego triumfalnym powrocie Manuel I
zbudował klasztor Hieronimitów. Biała fasada klasztoru udekorowana oszałamiająco pięknymi i kunsztownymi rzeźbami w kamieniu wita odwiedzających i zaprasza do środka.  Klasztor Karmelitów (port: Convento da Ordem do Carmo) to obecnie bardziej pomnik, wspomnienie po istniejącym tu niegdyś kompleksie klasztornym, który uległ zniszczeniu podczas wielkiego trzęsienia ziemi w 1755 roku, całkiem zmieniając oblicze miasta. Trzęsienie oszczędziło Belém i wspaniały przykład manuelińskiego gotyku - klasztor Hieronimitów - stoi do dziś.  Klasztor został "zbudowany dla uczczenia Vasco da Gamy" i jego udanej wyprawy do Indii, która miała miejsce w roku 1498. Do dziś też w klasztornej świątyni spoczywają szczątki wielkiego podróżnika.
Zakończenie budowy: 1551 r.
Styl: późny gotyk




Zabytki Europy Południowej

Europa Południowa to mieszanka żywiołowych cywilizacji, którym słoneczne krajobrazy dodawały skrzydeł w ucieleśnianiu wspaniałych idei budowlanych. Rzadkością tu są formy ascetyczne, dominuje rozbudowana dekoracyjność. Już w kolebce nowożytnej architektury, jaką były antyczne kultury Aten i Rzymu, widać dążenie do przepychu, a zarazem pragnienie harmonii i doskonałości. 

Europa Zachodnia- Szwajcaria

   Katedra w Sankt Gallen

Sankt Gallen – miasto w Szwajcarii, stolica kantonu o tej samej nazwie. 70,3 tys. Mieszkańców. W 612 r. w Sankt Gallen powstała pustelnia założona przez irlandzkiego mnicha św. Galla, przekształcona później w ośrodek zakonny. Od 720 roku istniał tam klasztor - opactwo benedyktynów. W wiekach IX-XI jeden z najważniejszych europejskich ośrodków kultury monastycznej i sztuki. Późnobarokowy zespół budynków opactwa (z XVIII wieku) zbudowany w miejscu średniowiecznego klasztoru benedyktynów, z zachowaną kryptą z X wieku. Założycielem kantonu był mnich św. Gall (Gaweł), który traktował to miejsce jako swoją pustelnię. Działo to się w VII wieku. Miasto zostało przekształcone w ośrodek zakonny, kiedy ok. 720 roku powstało tam opactwo, a w 747 zostało opactwem benedyktynów (mniej więcej w tym samym okresie powstało opactwo benedyktynów w Mont-Saint-Michel we Francji). Opactwo jest doskonałym przykładem wielkiego karolińskiego założenia monastycznego. Zostało przebudowane w późniejszym okresie i dziś kościół (a zwłaszcza wnętrze) reprezentuje późny niemiecki barok. W dawnych piwnicach na wino - dziś lapidarium - znajdują się relikty z czasów powstawania opactwa. Katedra Sant Gallus i Otmar (prawdziwa nazwa, pochodząca od założycieli), ma konstrukcje przyporową z rotundą i podwójnym chórem. Do katedry przylega dawny dziedziniec-biblioteka - jedna z najbogatszych i najstarszych na świecie, zawierająca cenne rękopisy, m.in. najstarszy znany na świecie rysunek na pergaminie przedstawiający plan opactwa. W barokowych wnętrzach zgromadzono 150 tys. zbiorów, w tym 2 tys. starych ksiąg rękopiśmiennych, z tego 400 sprzed 1000 roku. Między innymi znajdują się tam bogato ilustrowane manuskrypty irlandzkie i karolińskie. Posiada ona również około tysiąca inkunabułów. W odróżnieniu od większości bibliotek przyklasztornych, Statsbibliothek St. Gallen jest światowym centrum naukowym, umożliwiającym szerokie prowadzenie prac badawczych.
Czas powstania: 1755-1767
Styl: gotyk, późny barok, rokoko

Europa Zachodnia- Austria

   Pałac Hofburg w Wiedniu 

Hofburg – wiedeński pałac władców Austrii, poczynając od Rudolfa I aż do Karola I, czyli od XIII w. do 1918 r.; przez cały ten czas pałac był rozbudowywany i przebudowywany przez kolejnych władców. Stylem dominującym jest barok i klasycyzm. Najstarszą częścią jest XIII-wieczny Dziedziniec Szwajcarski połączony renesansową Bramą Szwajcarską z największym placem wśród zabudowań Hofburga – In der Burg. Plac otoczony jest starym pałacem,  pałacem Amelii z XVI wieku, barokowym skrzydłem Leopolda oraz pochodzącą z XVIII wieku Kancelarią Cesarską. Na placu stoi pomnik Franciszka II. W skrzydle Leopolda obecnie znajduje się rezydencja prezydenta Austrii. W apartamentach Franciszka Józefa i cesarzowej Elżbiety, w budynku Kancelarii mieści się obecnie muzeum. Wejście do pałacu umieszczone jest od Placu św. Michała. Na nim odsłonięte są wykopaliska z czasów starożytnego Rzymu.
Czas powstawania: XIII- XX w.
Styl: gotyk, renesans, barok, klasycyzm
Fundatorzy: kolejne części zamku wznoszone na zamówienia władców austriackich

Europa Zachodnia- Niemcy

   Brama Brandenburska w Berlinie 

Brama Brandenburska – zabytkowa budowla w Berlinie, jeden z charakterystycznych punktów miasta, zaprojektowana przez niemieckiego architekta, pochodzącego z Kamiennej Góry Carla Gottharda Langhansa. Budowana po wojnie siedmioletniej, w czasach umacniania Prus (kiedy w Polsce trwał Sejm Czteroletni), w roku rewolucji francuskiej została wzbogacona kwadrygą, którą powoziła naga wówczas Wiktoria, bogini zwycięstwa uwieńczona dębowymi liśćmi. Na biało pomalowana budowla nazwana została wtedy Bramą Pokoju. Brama Brandenburska jako symbol Pokoju i Wolności od 3 października 1990, w rocznicę Zjednoczenia Niemiec, jest znowu w swej oryginalnej formie. Remont tej historycznej budowli trwał dwa lata. Zabytek znajduje się na niemieckich rewersach monet 10, 20 i 50 eurocentów jako symbol zjednoczenia państwa niemieckiego.
Zakończenie budowy: 1791 r.
Styl: klasycyzm
Architekt: Carl Gotthard Langhans







   Budynek Reichstagu w Berlinie 

Budynek Reichstagu jest jednym z najważniejszych i najciekawszych zabytków Berlina. Wzniesiony pod koniec XIX w.jako siedziba jednej z dwóch izb parlamentu, rolę tę pełni- z przerwami (pożar, działania wojenne)- do dziś.
Zakończenie budowy: 1894 r.
Styl: neorenesans
Architekt:  Paul Wallot





   Pałac Sanssouci w Poczdamie


Pałac Sanssouci– rokokowy pałac Hohenzollernów we wschodniej części parku Sanssouci w Poczdamie (Brandenburgia, Niemcy. Wzniesiony w latach 1745–1747 jako rezydencja letnia na zlecenie króla Prus Fryderyka II Wielkiego przez Georga Wenzeslausa von Knobelsdorffa według szkiców fundatora. Przebudowany i rozbudowany w latach 1840–1842 przez Ludwiga Persiusa (projekty) i Ferdinanda von Arnima (kierownictwo budowy) na życzenie Fryderyka Wilhelma IV. Pałac Sanssouci należy do grupy pałaców i zespołów parkowych w Poczdamie i Berlinie wpisanych w 1990 na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Obecnie (2008) o pielęgnację i restaurację pałacu troszczy się Fundacja Pruskie Pałace i Ogrody Berlin-Brandenburg.
Zakończenie budowy: 1747 r.
Styl: rokoko
Architekci: wizja Fryderyka II zrealizowana przez Georga Wenzeslausa von Knobelsdorffa; przebudowana- Ludwig Persius i Georg Christian Unger 
Fundator: król Prus Fryderyk II Hohenzollern







   Pałac Zwinger w Dreźnie

W roku 1709 zostało umieszczone podwórze Zwingera w północno-zachodniej części ówczesnych umocnień. Pod nazwą Zwinger określano powierzchnię pomiędzy zewnętrznymi, a wewnętrznymi kompleksami umocnień, w których trzymano drapieżniki. Początkowo znajdowała się tutaj drewniana arena, na której odbywały się święta książęce. Podobne budowle znajdowały się wtedy we Florencji, Paryżu czy Wiedniu. August Mocny polecił jednak swoim budowniczym wybudowanie w tym miejscu kamiennego budynku. Oranżerie i salony zostały pogrupowane wokół obszernego podwórza. W 1719 roku ukończono budowę oprócz północnej strony. Jedyne w swoim rodzaju połączenie architektury i sfery plastycznej sprawia, że Zwinger jest jedną z głównych budowli europejskiego baroku. Balthasar Permoser wykonał wspaniałe rzeźby przedstawiające postacie z mitologii. Sala pawilonu jest podpierana przez satyrów a na dachu jest umieszczony Herkules dźwigający kulę ziemską, symbolizujący króla pod swoim ciężarem. Naprzeciw tego pawilonu stoi pawilon kurantów, ze słynnymi kurantami z cennej porcelany Meissen. Brama koronacyjna jest przyozdobiona polską koroną królewską, którą August Mocny nosił od 1697 roku. Niedokończoną w okresie baroku stronę północną wypełniono galerią obrazów Semper. Prawie jak gdyby w ukryciu znajduje się w północnym narożniku Zwingera znajduje się łaźnia nimf. W zamku znajduje się dzisiaj obok galerii obrazów starych mistrzów również: zbrojownia, kolekcja porcelany, salon matematyczno-fizyczny z interesującą kolekcją dawnych instrumentów naukowych. Szczególną atrakcją w sezonie są imprezy na dziedzińcu zamkowym.
Zakończenie budowy: 1728 r.
Styl: późny barok
Architekt: Matthaus Daniel Poppelmann
Fundator: król August II Mocny

 


    Zamek Neuschwanstein 

Neuschwanstein,  Bajkowa budowla , stworzona przez szalonego króla . Chyba najbardziej znany zamek świata dzięki temu , że stał się pierwowzorem zamku w paryskim Disneylandzie . Pięknie położony wśród alpejskich skał jest chlubą Bawarii. Ta wyjątkowo fotogeniczna budowla należy do “must see” jeśli chodzi o obiekty do zwiedzania na Bawarii. Występuje na tysiącach pamiątek sprzedawanych w milionach sztuk.
Wiele osób kojarzy zamek Neuschwanstein z kreskówek Disneya, bo pojawia się on przy wszystkich produkcjach tej wytwórni filmowej w czołówce. Stał się o także inspiracją dla bajkowych budowli Eurodisneylandu. Ale oryginał możemy zobaczyć właśnie w Niemczech na styku granic niemieckiej i austriackiej.
Czas powstawania: 1869-1886 r.
Styl: eklektyzm
Fundator:  Ludwik II Bawarski






   Katedra w Kolonii


Katedra świętego Piotra i Najświętszej Marii Panny w Kolonii  – archikatedra, największy i najważniejszy kościół niemieckiej Kolonii. Siedziba arcybiskupstwa kolońskiego istniejącego tutaj od 313 roku (w latach 313-782 biskupstwo, od 795 arcybiskupstwo). Budowa obecnej świątyni rozpoczęła się w 1248 i trwała z przerwami ponad 600 lat do 1880. Usytuowana na miejscu rzymskiej świątyni z IV wieku i wcześniejszego kościoła z czasów karolińskich nieopodal rzeki Ren katedra kolońska ma 144 m długości i 86 m szerokości oraz wieże o wysokości 157,38 m.  Po ukończeniu wież (około 1870) katedra była najwyższą budowlą świata do 1884. Jest drugą co do wysokości neogotycką budowlą na świecie (po katedrze w Ulm) i trzecią co do wielkości neogotycką katedrą świata pod względem powierzchni (po katedrze Świętej Marii w Sewilli i katedrze Narodzin św. Marii w Mediolanie). Powierzchnia kościoła wraz z wieżami to 7000 m². W 1996 r. katedra została wpisana na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Budowla jest wizytówką zarówno Kolonii jak i całych Niemiec, masowo odwiedzaną przez pielgrzymów i turystów; w 2001 było to blisko 6 mln osób. W 2005 roku katedra była jednym z głównych punktów programu Światowych Dni Młodzieży pod przewodnictwem papieża Benedykta XVI. Budowę świątyni rozpoczęto nie tylko na potrzeby liturgiczne lecz także dla umieszczenia w niej sprowadzonych z Mediolanu relikwii Trzech Króli. Wysokie prezbiterium jest ideowym nawiązaniem do średniowiecznych relikwiarzy. Relikwie uczyniły Kolonię ważnym ośrodkiem pielgrzymkowym w średniowieczu, ustępującym tylko Rzymowi, Jerozolimie, Santiago de Compostela i Akwizgranowi. Pod względem architektonicznym katedra stanowi cenny przykład recepcji francuskiego gotyku katedralnego oraz rozpowszechnionej na terenie krajów Rzeszy metody wielokrotnego stosowania elementów wertykalnych wewnątrz i na elewacjach zewnętrznych. W XIX wieku była jednym z najważniejszych źródeł inspiracji dla architektury neogotyckiej. Pozostawała nie tylko miejscem percepcji średniowiecznej sztuki budowlanej, lecz stanowiła także inspiracje dla idei umocnienia katolicyzmu w Niemczech, głoszonych m.in. przez Augusta Reicherspergera. Wystrój wnętrza tworzy cenny zbiór sztuki średniowiecznej, nowożytnej i nowoczesnej. Spośród nich wyróżniają się dominujący nad gotyckim ołtarzem głównym z II poł. XIII w. relikwiarz Trzech Króli, przedromański krucyfiks Gerona, gotyckie ołtarze Świętej Klary z XIV w. oraz Ołtarz Patronów Miasta- dzieło Stefana Lochnera, gotyckie rzeźby Apostołów oraz Madonny Mediolańskiej, stalle, liczne witraże z XIII-XX w.
Czas powstania: 1248-1880 r.
Styl: gotyk
Architekci:  średniowiecze- nieznany,XIX w.- Ernst Friedrich Zwirner, Karl Eduard Richard Voigtel, Vincenz Statz